Debat over hulp bij zelfmoord: experts roepen op tot nieuwe normen in München!

Debat over hulp bij zelfmoord: experts roepen op tot nieuwe normen in München!

Momenteel wordt in München een gevoelig en zeer gecompliceerd onderwerp besproken: hulp bij zelfmoord. Wolfgang Putz, een ervaren advocaat en medisch-rechtsdeskundige, heeft onlangs een grondwettelijke klacht ingediend die een aanzienlijke impact zou kunnen hebben op de huidige jurisprudentie. Het besluit van het Federaal Constitutioneel Hof uit 2020, dat het verbod op commerciële hulp bij zelfmoord ongrondwettelijk verklaarde, heeft het kader voor lopende discussies opnieuw gedefinieerd. Putz doet een beroep op de medische beroepsgroep om dringend normen te ontwikkelen voor het vaststellen van de vrijwillige verantwoordelijkheid van een zelfmoordwens, om zo meer rechtszekerheid te creëren. “Noch de wetgevende macht, noch de rechtbanken kunnen dit adequaat doen”, aldus Putz. Dit verzoek is vooral belangrijk omdat de behoefte aan duidelijke richtlijnen in de praktijk steeds duidelijker wordt, omdat Putz in tegenspraak is met de algemene opvatting dat de medische professie en de rechterlijke macht competent genoeg zijn om dergelijke vragen op te helderen.

Deze kwestie roept een aantal complexe vragen op. Prof. Thomas Pollmächer van de Ingolstadt Kliniek gaat in op de psychologische uitdagingen die zich voordoen bij het beoordelen van zelfmoordwensen. Pollmächer benadrukt dat de vrije wilsvorming niet simpelweg gebaseerd kan zijn op de begrijpelijkheid van een zelfmoordwens en dat psychische aandoeningen niet noodzakelijkerwijs het vermogen uitsluiten om een ​​goed gefundeerde wil te vormen.

Een ondersteunende aanpak

Een ander belangrijk aspect werd besproken door prof. Georg Marckmann van de LMU München. Hij ziet de noodzaak om over te stappen van een strikt beschermingsconcept naar een ondersteuningsconcept voor mensen die willen sterven. Marckmann eist dat het vermogen tot zelfbeschikking niet alleen wordt gecontroleerd, maar dat individuele oplossingsbenaderingen ook met de patiënten worden besproken als onderdeel van ‘gedeelde besluitvorming’.

Uit een actueel rapport van de gezondheidsafdeling van de stad München en het LMU Instituut voor Forensische Geneeskunde blijkt dat er tussen 2020 en 2023 sprake was van een toename van het aantal hulp bij zelfdoding. Prof. Sabine Gleich meldde dat in deze periode in totaal 77 gevallen werden geregistreerd, vergezeld van een klein aantal artsen die zelfmoordhulp aanboden via euthanasieorganisaties. Dit roept vragen op over de bestaande beschermingsconcepten, vooral voor kwetsbare groepen zoals mensen die al een zelfmoordpoging hebben gedaan.

Juridische situatie en ethische overwegingen

Het wettelijke kader in Duitsland is duidelijk: zelfmoord en hulp bij zelfdoding zijn niet strafbaar, zoals de Duitse Patiëntenbeschermingsstichting benadrukt. Er is het recht op zelfbepaalde dood en het recht van het individu op zelfbeschikking. Maar de vraag rijst naar de zorgplicht van de samenleving. De behoefte aan wettelijke regulering van hulp bij zelfdoding wordt steeds duidelijker aanwezig in de publieke discussie.

In andere landen ziet de situatie er anders uit. Terwijl in landen als Zwitserland hulp bij zelfdoding alleen strafbaar is als het motief egoïstisch is, is medische hulp bij zelfdoding in Nederland, België en Luxemburg onder bepaalde voorwaarden vrijgesteld van straf. In de VS, vooral in Oregon en Washington, is hulp bij zelfdoding zelfs bij wet toegestaan. Deze verschillende regelgeving in het buitenland leidt herhaaldelijk tot vergelijkingen en discussies binnen Duitsland.

Bovendien dringen experts zoals prof. Michael von Bergwelt van de LMU Clinic aan op voorzichtigheid. Ondanks bemoedigende ontwikkelingen in de oncologie die patiënten een betere levenskwaliteit en duur bieden, zou een grotere aanwezigheid van zelfmoordhulp op sociale media kunnen leiden tot lichtzinnige zelfmoordwensen. De vraag is hier hoe de samenleving en vooral de medische professionals op dergelijke ontwikkelingen moeten reageren om patiënten in hun moeilijkste uren de best mogelijke ondersteuning te bieden.

Het debat rond hulp bij zelfdoding blijft spannend en vergt een hoge mate van gevoeligheid en verantwoordelijkheid van alle betrokkenen. De uitdagingen zijn divers en het sociale en juridische kader moet voortdurend worden geëvalueerd en aangepast.